Verbondenheid

Ik steek de kaarsjes aan, zachte muziek klinkt op de achtergrond. De koffie is net doorgelopen als ik de deur open hoor gaan. Ik loop naar de hal om de familie te ontvangen die vanavond hun overleden oom komen bezoeken. ‘Ik geef geen hand hoor’, is het eerste wat wordt gedeeld. Ik glimlach, plaats mijn hand op mijn hart en breng mijn condoleances over. Er ontstaat direct een spontaan gesprek over de ongemakkelijke tijd waarin we leven. Geen fysiek contact maar in woorden komen we al snel dicht bij elkaar.

Fysiek contact en afscheid nemen, ze lijken met elkaar verbonden. Hier gingen we in ieder geval altijd vanuit. Bij de keuze van de meubels in ons nieuwe uitvaartcentrum koos ik bewust voor knusse banken waarop de naaste familie plaats kan nemen: samen in hun verdriet, dicht bij elkaar. Nu moet ik de fauteuils op anderhalve meter afstand van elkaar plaatsen. Familie en vrienden sluiten elkaar het liefst in de armen om troost te bieden. Nu is het zoeken naar het juiste gebaar om je steun te betuigen. Een zoektocht die niet meevalt. Afscheid nemen in corona-tijd is verdrietig, misschien nog wel verdrietiger dan in gezonde tijden. Het is kaal en je voelt meer dan ooit de behoefte aan nabijheid.

Creativiteit is nu de sleutel. Er mag geen kopje koffie worden aangeboden bij een condoleance, geen nazit na een ceremonie. Maximaal dertig mensen mogen aanwezig zijn. We zoeken samen met families naar oplossingen, naar wegen om écht contact te maken. Misschien geen fysiek, maar wel menselijk contact. Ik denk dat menselijk contact betekent dat je je verbindt met de ander. Dat kan ook zonder een knuffel of handdruk. Het kan ook in een kleine, of virtuele kring. Als je ervoor open staat, kom je door de ongemakkelijkheid heen op ideeën. Creativiteit wordt de sleutel naar nieuwe verbondenheid.

We zijn er nog niet. We weten ook niet waar het heen zal gaan. Zolang als het duurt roeien we met de riemen die we hebben. In verbondenheid, met volle kracht vooruit.


Meer columns

  • Hoe gaat het?
    Als het weekend achter de rug is en je treft je collega’s weer, is het een goede vraag. Als je ’s avonds na een werkdag thuis komt en je partner […]
  • Wanneer wordt jij dood?
    ‘Toen mijn oma overleed mocht ik niet naar haar uitvaart’… ‘We werden overal bij weggehouden toen mijn kleine broertje stierf..’ In gesprek met mensen die lang geleden een dierbare zijn […]
  • Tekens
    Het is geen zeldzaamheid. Een vlinder plots op je schouder, een lamp die het ineens begeeft of de klok die stil gaat staan… Vaak suggereren nabestaanden dat ze een teken […]
  • Storm
    Storm in mijn hoofdTerwijl de regen tegen de ramen klettertStorm in mijn hartOmdat ik niet begrijpen kanBegrijpen met mijn hoofd is andersdan voelen met mijn hartDat alles doorgaatzonder jouis een […]